دامپزشک کورد

نشانه هاي باليني بيماري

نشانه هاي باليني بيماري دريك گونه حيوان و در گونه هاي مختلف حيواني، متفاوت است به همين علت علائم بيماري در هر گونه حيوان بايد جدا گانه مطالعه شود.

گا و

تب و لرز،

بي اشتهايي و عدم تمايل به حركت،

كاهش شديد توليد شير بدون علائم مشخص ورم پستان هاي معمول. 14-10 روز پس از بهبود توليد شير نسبتاً به وضع اوليه برمي گردد،

رنگ شير زرد مايل به نارنجي با قوام سفت نيمه لخته اي و گاهي همراه با لخته هاي خون،

لنگش شديد به علت سينوويت و افزايش مايعات مفصلي،

تورم پوستي با بافت هاي مرده، به علت افزايش حساسيت به نور،

در گله هايي كه قبلاً هيچ تماسي با عامل بيماري نداشته اند و گله هاي غير واكسينه، طوفان سقط جنين تا 37% ديده مي شود. سقط ها اغلب  4- 3 هفته پس از بروز علائم باليني ديده مي شود،

در مناطق آندميك سقط جنين در تليسه ها تا 30% هم ديده مي شود،

در موارد نادرمننژيت همراه با سفتي عضلات، عدم تعادل، چرخش به دور خود، ريزش بزاق و تورم ملتحمه چشم ديده مي شود،

تلفات در جمعيت مبتلا از 5-0 % گزارش شده است.

اسب

تب خفيف، قطع اشتها، افسرگي،

اختلال تنفسي،

هموگلوبينوري در بعضي موارد زردي هم ديده مي شود،

آماس دوره اي چشم كه هر چند مدت به صورت علائم آماسي بروز مي كند و شامل ترس از نور، تورم ملتحمه، ريزش آب از چشم و ديگر عوارض چشمي است اما در صورت عدم درمان ممكن است منجر به كوري چشم حيوان بشود.

سگ

تب چند روزه توأم با بي اشتهايي،

نشانه هاي تورم معده- روده از جمله اسهال و استفراغ

پرنوشي و پر ادراري. در مرحله پيشرفته نفريت بينا بيني آنوري ( قطع ادرار ) ديده مي شود،

زردي همراه با بيليروبينمي كه چون با اسيدوز همراه شود با علائم عصبي نيز شروع مي شود.

گوسفند و بز

كاهش يا قطع توليد شير،

در برخي موارد واگيري تا 100% جمعيت بالغ است،

تلفات 45-20% مبتلايان،

زردي،

هموگلوبينوري،

پر نوشي و پر ادراري ( قبل از تورم كليه بينا بيني )،

سقط جنين،

مرگ،

در گوسفند، لپتوسپيروزيس به مدت طولاني در گله دوام نمي آورد،

روش هاي تشخيص بيماري

1-  اطلاعات و داده هاي همه گير شناسي،

2-  نشانه هاي باليني،

3-  علائم كالبد گشايي،

4-  استفاده از شاخص هاي بهداشتي- توليد مثلي،

5-  روش هاي آزمايشگاهي،

معمولاً از روش هاي 1، 2 ، 3  و 5 جهت تشخيص انفرادي بيماري استفاده مي شود و در جمعيت هاي دامي ( گله ها ) از روش مطالعه ميداني در بند 4 استفاده مي شود.

روش هاي آزمايشگاهي تشخيص بيماري

روش تهيه گسترش از خون، رنگ آميزي و مشاهده با ميكروسكوب زمينه سياه،

كشت باكتريايي از نمونه هاي شير، خون، دستگاه ادراري- تناسلي، كبد، ريه، مغز، غددفوق كليه و جنين مرده. فقدان باكتري در كشت هريك از نمونه هاي مزبور دليل بر احتمال پاك بودن حيوان از باكتري نيست بلكه مي­تواند نشان دهنده عدم دفع ميكروب بخصوص در نمونه هاي ادرار و مجاري تناسلي باشد.

روش سرو لوژي

كه شامل: روش  MAT  و اليزا است

بايستي توجه داشت كه در روش سرولوژي انجام آزمايش تا يك هفته پس ازشرع بيماري، به علت عدم وجود كافي تيتر آنتي بادي در خون، قابل اجراء نيست. 14 روز پس از خونگيري اوليه بايستي از همان حيوان يا حيوانات، خونگيري مجدد نموده در صورت 4 برابر شدن تيتر،  بيماري تأييد مي شود ( تيتر پايه 100/1 ).

پيشگيري

در وقوع بيماري لپتو سپيروز سه عامل دخالت و تعامل فشرده دارند:

سرووار هاي متفاوت،

طيف وسيع موجودات حساس و مخزن،

محيط هاي گوناگون كه مناسب وقوع مي باشند،

مشخصه هاي فوق باعث شده است كه لپتو سپيروز در دسته بيماري هايي قرار گيردكه داراي اپيدميولوژي پويا يا  Dynamic مي باشند لذا در نگاه آينده نگر، براي كنترل لپتوسپبروزيس روش هاي معمول را نمي توان تصور نمود و براي هر وضعيتي، بايستي راه حل هاي خاصي پيدا كرد. اصولا ارائه پروتكل هاي پيشگيري كه به طور جامع بتواند از اين قبيل بيماريها پيشگيري نمايند مشگل است، در عين حال براي پيشگيري از اين بيماري در كشور هاي با خطر وقوع بالا از روش هاي كنترلي زير استفاده مي شود:

كنترل عوامل زير با هدف پيشگيري:

-         منبع عفونت ( ميزبان مخزن، ناقل، دفع كننده).

-         روش انتقال.

مجموع اين سيستم هاي كنترلي به شرح ذيل است

-   حيوانات عفوني ( گاو، گوسفند،بز، سگ و... ) را مي توان جدا كرده و در صورت لزوم ذبح كرد يا كشت.

-   براي كنترل دفع لپتوسيرايي، حيوانات آلوده را مي توان با آنتي بيوتيك ها درمان نمود.

-        كشتار (مسموم كردن ) جوندگان ( رات، موش ).

-        جوندگان و ديگر حيوانات وحشي را مي توان به دام انداخت.

-   از وررود جوندگان وديگر منابع حيات وحش عفونت به محدوده زندگي انسان ها با ايجادحفاظ و ديوار ونيز ساختمان ها و اصطبل هاي غير قابل نفوذ براي جوندگان مي توان جلوگيري كرد.

-   از دسترسي جوندگان (رات، موش ) با ساختن انبار ها و ديگر دپو هاي غذا و محصولات، منابع آب، اصطبلها، حياط ها و آشيانه ها و تغيير محل ضايعات و زباله ها به دور از دسترس حيوانات خانگي، مي توان جلوگيري كرد.

-   با تميز نگهداشتن دقيق محيط، دور كردن آشغال و زباله از محيط زيست انسان و حيوان، چيدن گياهان و بوته هاي بلند، اعمال بهداشت كافي بخصوص در دفع خوب زباله ها و فاضلاب و توالت ها و تهيه آب تميز مي توان از ورود جوندگان و ديگر حيوانات وحشي به محيط زندگي انسان و حيوان جلوگيري كرد.

-    در حيوانات مزرعه و خانگي مانند سگ،  براي ايجاد ايمني، واكسن مي تواند به كار برده شود. مدفوعات حيوانات اهلي بايستي به شكلي دفع شوند كه از آلودگي جلوگيري شود.

در تمام كشور هاي جهان ، حتي كشور هاي آمريكاي جنوبي كه مراكز عمده رخداد بيماري هستند، براي پيشگيري از بيماري با عنايت به مشخصه هاي اپيدميولوژيكي بيماري از واكسيناسيون در گله هاي دام اهلي استفاده نمي شود، و وقوع موارد انفرادي را قابل پيگيري نمي دانند. در اين كشور ها اصل پيشگيري از اين بيماري در گله ها برپايه هاي زير استوار است:

1-  رعايت اصول بهداشتي كه در بالا قيد شد،

2- روش دارو- پيشگيري، كه در حيوانات داراي علائم باليني به مدت 5-3 روز از آنتي بيوتيك هاي مؤثر صبح و عصر ( هر 12 ساعت يك بار) و در بقيه افراد سالم گله يك تك دز كامل از آنتي بيوتيك مورد استفاده،  تزريق مي شود.

3-  مبارزه با جوندگان.

در خصوص وقوع موارد انفرادي بيماري با درمان مورد و اعمال اصول بهداشتي نسبت به پيشگيري و كنترل بيماري اقدام مي شود.

براي كسب اطلاعات بيشتر در خصوص اين بيماري، به پروتكل " مبارزه راهبردي با لپتو سپيروز " مصوب كميته كشوري علمي- فني مبارزه با لپتو سپيروز كه طي نامه شماره 101/43 مورخه 26/1/1386 به ان استان ابلاغ گرديده است مراجعه نماييد.

جدول  تعداد كا نون­هاي لپتوسپيروز از سال1376 الي 1390 و حجم واكسيناسيون مربوطه